John William Waterhouse

John William Waterhouse

John William Waterhouse (1849-1917) is in Engeland een gewaardeerde schilder. Buiten Engeland is zijn werk minder bekend. Deels omdat de belangrijkste werken zich in musea en bij verzamelaars in Engelstalige landen bevinden, deels omdat zijn werk sterk in de Britse traditie van de 19de eeuw staat. Zijn werk sluit aan bij de prerafaëlieten, zowel in stijl als in thematiek. De Pre-Raphaelite Brotherhood, opgericht in 1848, zocht inspiratie in de kunst van de tijd vóór Rafael: de Middeleeuwen en de klassieke oudheid, vaak via de Britse literatuur, van Shakespeare tot de Romantische dichters van de 19e eeuw: Keats, Shelley en Tennyson.

De belangrijkste schilders van deze groep waren D.G. Rossetti, J.E. Millais en W. Holman Hunt. Zij kregen vele navolgers in de tweede helft van de 19de eeuw, onder wie Waterhouse. Waterhouse haalde zijn inspiratie eveneens uit deze bronnen. Daarnaast was de klassieke oudheid voor hem belangrijk. Hierin sloot Waterhouse meer aan bij de herleving van de belangstelling voor de klassieke oudheid in de victoriaanse schilderkunst in dezelfde tijd, bijvoorbeeld in het werk van L. Alma-Tadema, F. Leighton en E. Poynter. Wat opvalt bij Waterhouse is het betekenisvolle moment, waarbij een dramatische wending in het verhaal optreedt. Zijn schilderijen hebben een sprookjesachtige sfeer die lieflijk lijkt, maar bij nader inzien en met kennis van het verhaal ook dreigend en dodelijk kan zijn. Opmerkelijk is dat bijna elk schilderij een vrouw in de hoofdrol heeft, fragiel of fataal, maar altijd omringd door een mysterieus aura. Meestal onderneemt zij zelf actie en beïnvloedt zo haar lot.